ประติมากรรม  ที่ห้ามประดับ

        เรื่องของสัญลักษณ์ที่เป็นฐานานุรูปฐานานุศักดิ์ของวัง ที่นอกจากสัญลักษณ์ของครุฑ ซึ่งแสดงถึงความเป็นพระเจ้าแผ่นดินแล้ว ยังมีสัญลักษณ์อื่นอีก ซึ่งได้แก่ บรรดาสัตว์ กึ่งสัตว์กึ่งมนุษย์ ที่เชื่อกันว่าอยู่ในป่าหิมพานต์ เช่น ราชสีห์ คชสีห์ กินรี และรวมทั้งนางฟ้าด้วย สิ่งเหล่านี้เป็นเครื่องหมายของศูนย์กลางของโลก หรือจักรวาล อันเป็นที่อยู่ของพระเจ้าแผ่นดิน

        ถ้าเราไปศึกษาดูรูปปั้นประติมากรรมเหล่านี้ที่ปราสาทพระเทพบุตร วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ก็จะพบประติมากรรมเหล่านี้เป็นเครื่องประดับ และเป็นองค์ประกอบทางความหมายแห่งศูนย์กลางจักรวาลทั้งสิ้น รูปปั้นประติมากรรมของทั้งสัตว์ กึ่งสัตว์กึ่งมนุษย์ หรือนางฟ้าเหล่านี้ บุคคลธรรมดาจะใช้เป็นองค์ประกอบประดับงานสถาปัตยกรรมของตนเองไม่ได้เด็ดขาด และจะต้องมีอยู่หรือตั้งอยู่เฉพาะในพระบรมราชวังเท่านั้น
นอกจากรูปปั้นประติมากรรม สัตว์ หรือกึ่งสัตว์กึ่งมนุษย์ หรือเทพบางเหล่าบางประเภทแล้ว ยังมีสิ่งที่ไม่ใช่มนุษย์ไม่ใช่สัตว์ไม่ใช่เทวดา ได้แก่ อสูร ซึ่งมักจะปั้นเป็นรูปยักษ์ ที่เรียกยักษ์แบก ประดับประกอบไว้ที่ฐานของวัดที่อยู่ในพระบรมราชวังด้วย

ยังมีสิ่งที่สำคัญอีก 2 สิ่ง ที่ต้องอยู่ในพระบรมมหาราชวัง หรือพระที่นั่ง หรือพระราชวังอันสำคัญเท่านั้น 2 สิ่งนี้คือ
        1. พระมหาเศวตฉัตร
        2. พระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์

พระมหาเศวตฉัตร คือ ฉัตร หรือ ร่มสีขาว 9 ชั้น เป็นสัญลักษณ์ของเขาไกรลาศ อันเป็นที่สถิตของพระศิวะ ผู้คุ้มครองโลก อันหมายถึงหน้าที่ของผู้ที่นั่งอยู่ใต้ฉัตรนี้คือพระเจ้าแผ่นดินที่จะต้องคุ้มครองประเทศ

        ในความเป็นไทยได้ใช้ร่มสีขาวมาเรียงซ้อนกันเป็นลำดับชั้น พระมหาเศวตฉัตรนี้จะตั้งอยู่ในพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท ซึ่งเป็นสัญ ลักษณ์ของศูนย์กลางแห่งโลก หรือศูนย์กลางจักรวาล อันเป็นที่ประทับสูงสุดของเทพเจ้า หรือที่ประทับสูงสุดของประมุขของประเทศ
        
        ในบางสถานที่บางโอกาส อาจมีพระมหาเศวตฉัตรติดตั้งที่อื่นบ้าง แต่ก็ต้องตั้งอยู่ในพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับพระเจ้าแผ่นดินเท่านั้น เช่น บริเวณเหนือพระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ในพระที่นั่งอมรินทร์วินิจฉัย หรือในบริเวณพระที่นั่งอนันตสมาคม เป็นต้น

พระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ คือ สัญลักษณ์ของเขาพระสุเมรุ อันประกอบด้วยสัตว์ในเชิงเขาพระสุเมรุทั้งสิ้น ตั้งแต่ยักษ์ ครุฑ และกึ่งสัตว์กึ่งเทพทั้งปวง ดังนั้น พระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ คือที่นั่งของพระ อินทร์ หรือเทวดาชั้นสูงประทับ สำหรับการเป็นประธานในหมู่เทวดาทั้งปวง อันนำไปสู่ความเป็นสมมติเทพของพระเจ้าแผ่นดิน

        ในปัจจุบันยังมีผู้คนในประเทศไม่ว่าพระสงฆ์องค์เจ้าหรือประชาชนคนใดได้นำเอาสัญลักษณ์บางชนิดบางประเภทนี้ ไปประดับตกแต่งอาคารบ้านเรือน แต่ก็ขอให้บทความนี้เป็นเครื่องเตือนสติบรรดาผู้ที่คิดจะใช้ส่วนประกอบเช่นนี้ไปประดับตกแต่งอาคารว่าไม่ควรทำ และต้องไม่ทำเป็นอันขาด

        ที่เขียนเรื่องนี้ก็เพราะเห็นว่าปัจจุบันมีโรงแรมอาคารบางแห่ง และแม้แต่วัดวาอารามได้ใช้องค์ประกอบทางสถาปัตย กรรมที่มีฐานานุรูปฐานานุศักดิ์เฉพาะไปประดับตกแต่งอาคารบ้านเรือนอันเป็น การไม่เหมาะสม ไม่เข้าใจคุณค่าทางวัฒน ธรรม จึงได้เตือนกันไว้ ณ ที่นี้   

 

 

 

ข้อมูลจาก http://www.artgazine.com